Ücretsiz Araç

Rulo, Fire ve Çekme Hesaplama

Üç hesabı tek yerde topladık: kumaş fire hesaplama, kilodan metre bulma (rulo hesabı) ve yıkama sonrası çekme payı.

Fire hesabıRulo metre (kilo)Çekme payı

Net ihtiyaç (metre)

Kumaş / kesim tipi

Kumaş ağırlığı (kg)

Gramaj (g/m²)

Çekme oranı

Kumaş eni

Metre fiyatı (₺) — isteğe bağlı

Kumaş Fire Hesaplama

Fire, kalıplar kumaşa yerleştirilirken aralarda kalan ve kullanılamayan kumaş miktarıdır. Hiçbir kesimde fire sıfır olmaz; bu yüzden sipariş verirken net ihtiyacın üzerine mutlaka pay eklenir.

Sipariş miktarı = Net ihtiyaç × (1 + Fire oranı)

Kumaş ve kesim tipine göre fire oranı
Durum	Fire
Toplu üretim, kat kat serim	%8
Düz renk, tek kat kesim	%10
Desenli / ekose (hizalama gerekir)	%15
Tüylü (kadife, süet, fitilli)	%20
Kavisli ve karmaşık kalıplar	%25

Rulo Metre Hesabı: Kilodan Metreye

Toptan kumaş bazen metre yerine kilo ile satılır. Bu durumda ne kadar kumaş aldığınızı bilmek için gramaj ve en bilgisi gerekir:

Metre = Kilo ÷ (Gramaj × En(m) ÷ 1000)

Örnek: 180 g/m² gramajlı, 140 cm enli bir kumaşın 1 metresi 0,252 kg gelir. 20 kiloluk bir rulo yaklaşık 79 metredir. Bu hesap, kiloyla satış yapan tedarikçilerde gerçek metre maliyetini görmenizi sağlar ve fiyat karşılaştırmasını mümkün kılar.

Gramaja göre 1 kilonun kaç metre ettiği — 140 cm en
Gramaj	1 metre	1 kilo
100 g/m²	0,140 kg	7,1 m
150 g/m²	0,210 kg	4,8 m
200 g/m²	0,280 kg	3,6 m
300 g/m²	0,420 kg	2,4 m
400 g/m²	0,560 kg	1,8 m

Çekme Payı Hesabı

Doğal lif oranı yüksek kumaşlar ilk yıkamada kısalır. Eğer kumaşı yıkamadan keseceksiniz, bu kaybı önden telafi etmeniz gerekir:

Kesim uzunluğu = İstenen uzunluk ÷ (1 − Çekme oranı)

Ancak en doğru yöntem pay eklemek değil, kumaşı kesmeden önce yıkamaktır. Böylece çekme dikimden önce gerçekleşir ve hesap yapmaya gerek kalmaz. Ayrıntı için kumaş çekmesi nasıl önlenir yazımıza bakabilirsiniz.

Fireyi Azaltmanın Yolları

Kesim planını önceden kâğıt üzerinde çıkarın; genellikle %5–8 tasarruf sağlar.
Küçük parçaları (cep, biye, kapak) büyük parçaların aralarına yerleştirin.
Doğru kumaş enini seçin; dar en fireyi artırır.
Toplu üretimde kat kat serim yapın, tek tek kesmeyin.
Artık şeritleri biye ve küçük aksesuar için saklayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Kumaş fire oranı ne kadar olmalı?

Düz renk kumaşta %10, desenli ve ekose kumaşta %15, tüylü kumaşlarda %20 fire payı hesaplanır. Toplu üretimde kat serim yapıldığı için oran %8 e kadar düşer.

Kumaşın kilosu kaç metre eder?

Metre = Kilo ÷ (Gramaj × En(metre) ÷ 1000) formülüyle bulunur. 180 g/m² ve 140 cm enli kumaşta 1 kilo yaklaşık 4 metre eder.

Çekme payı nasıl hesaplanır?

Kesim uzunluğu = İstenen uzunluk ÷ (1 − çekme oranı). Ancak en doğru yöntem, kumaşı kesmeden önce yıkayarak çekmeyi önden almaktır.

Fire ile çekme aynı şey mi?

Hayır. Fire, kesim sırasında kalıplar arasında kalan kullanılamayan kumaştır. Çekme ise yıkama sonrası kumaşın kısalmasıdır. İkisi ayrı ayrı hesaplanır.

Kumaş fire maliyeti nasıl düşürülür?

Kesim planını önceden çıkarmak, parça ölçüsünü kumaş enine uydurmak, doğru en seçmek ve toplu üretimde kat serim yapmak fireyi belirgin şekilde azaltır.